TALABALARNING KOMMUNIKATIV AKADEMIK KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18iС.1711Keywords:
eshitish va tinglash ko‘nikmalari, fikrni ifodalash ko‘nikmalari, noverbal muloqot ko‘nikmalari, empatiya, stressni boshqarish ko‘nikmalari, test, do‘stlardan so‘rash, hamkasblardan so‘rash, video yozib olishAbstract
Mazkur maqolada talabalarning kommunikativ akademik ko‘nikmalarini rivojlantirish yo‘llari, nazariy-metodologik asoslari yoritilgan. Zamonaviy oliy ta’lim tizimida kommunikativ kompetensiya talabaning nafaqat akademik muvaffaqiyati, balki uning kelajakdagi kasbiy faoliyati samaradorligini belgilovchi muhim omillardan biri sifatida qaraladi. Shu nuqtayi nazardan maqolada kommunikativ akademik ko‘nikmalarning mazmuni, tarkibiy komponentlari hamda ularni shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqot davomida kommunikativ kompetensiya nazariyasiga oid ilmiy manbalar tahlil qilinib, kommunikativ ko‘nikmalarning akademik nutq, akademik yozuv, tanqidiy fikrlash, jamoaviy hamkorlik, bahs-munozara olib borish, taqdimot qilish va ilmiy muloqot jarayonidagi ahamiyati asoslab berilgan.
Maqolada talabalarning kommunikativ akademik ko‘nikmalarini rivojlantirishning samarali yo‘llari sifatida interfaol ta’lim metodlari, muammoli ta’lim, guruhli ishlash, debat va munozaralar, akademik yozuv mashg‘ulotlari hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Raqamli ta’lim muhiti sharoitida virtual muloqot, videokonferensiyalar, elektron taqdimotlar va onlayn hamkorlik platformalarining kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishdagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqotda kommunikativ ko‘nikmalar rivojlanganlik darajasini aniqlash uchun kuzatish, anketa-so‘rovnoma, suhbat, test, eksperiment va sotsiometriya metodlaridan foydalanish imkoniyatlari tavsiflangan. Olingan natijalar kommunikativ akademik ko‘nikmalarni tizimli ravishda rivojlantirish talabalarning o‘quv faoliyatidagi faolligini oshirish, ilmiy fikrlashini takomillashtirish, akademik muloqot madaniyatini shakllantirish hamda ularning kelajakdagi kasbiy raqobatbardoshligini ta’minlashga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Как развивать навыки коммуникации. Навыки коммуникации: развитие, обучение, совершенствование и формирование навыков коммуникации с людьми [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://kontur.ru/talk/articles/navyki-kommunikacii (дата обращения: 17.01.2026).
2. Communication Skills [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://www.skillsyouneed.com/ips/communication-skills.html (дата обращения: 17.01.2026).
3. Коммуникативные навыки: как развивать и использовать [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://www.unisender.com/ru/blog/kommunikativnye-navyki (дата обращения: 17.01.2026).
4. Коммуникационные и мета-навыки: путь к профессиональному успеху [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://vc.ru/hr/kommunikacionnye-i-meta-navyki-put-k-professionalnomu-uspehu (дата обращения: 17.01.2026).
5. Осипова Л.Б., Степанова Н.Ю. Коммуникативные навыки как условие социализации ребёнка // Балканское научное обозрение. – 2019. – Т. 3. – № 4 (29). – С. 63–66.
6. Hymes D. On Communicative Competence // Pride J.B., Holmes J. (eds.). Sociolinguistics. – Harmondsworth : Penguin Books, 1972. – P. 269–293.
7. Canale M., Swain M. Theoretical Bases of Communicative Approaches to Second Language Teaching and Testing // Applied Linguistics. – 1980. – Vol. 1. – No. 1. – P. 1–47.
8. Гальперин П.Я. Введение в психологию. – М.: Книжный дом «Университет», 1999. – 332 с.
9. Заречная А.А. Формирование коммуникативных умений обучающихся. – М.: Академия, 2018. – 176 с.
10. Лисина М.И. Общение, личность и психика ребёнка. – М.: Институт практической психологии, 1997. – 384 с.
11. Мудрик А.В. Социальная педагогика: учебник для вузов. – М.: Академия, 2017. – 240 с.
12. Griffin P., McGaw B., Care E. Assessment and Teaching of 21st Century Skills. – Dordrecht: Springer, 2012. – 345 p.
13. Hyland K. Academic Discourse: English in a Global Context. – London: Continuum, 2009. – 256 p.
14. Mayer R.E. Multimedia Learning. – 3rd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2021. – 720 p.
15. Goleman D. Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. – New York: Bantam Books, 2020. – 352 p.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.