BO‘LAJAK PEDAGOGLARNING MA’LUMOTLARGA ASOSLANGAN QAROR QABUL QILISH KOMPETENSIYASINI RAQAMLI TA’LIM VOSITALARI ORQALI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v19iB.1833Keywords:
ma’lumotlarga asoslangan qaror qabul qilish, ma’lumot savodxonligi, bo‘lajak pedagoglar, raqamli ta’lim vositalari, pedagogik kompetensiya, metodika.Abstract
Maqolada bo‘lajak pedagoglarning ma’lumotlarga asoslangan qaror qabul qilish kompetensiyasini raqamli ta’lim vositalari orqali rivojlantirish metodikasi yoritiladi. Tadqiqotning maqsadi mazkur kompetensiyaning tarkibini aniqlash va uni rivojlantirishga xizmat qiluvchi bosqichma-bosqich metodik modelni asoslashdan iborat. Metodologik jihatdan ilmiy adabiyotlarni tematik tahlil qilish, chog‘ishtirish, komponentlarga ajratish va pedagogik modellashtirish usullaridan foydalanildi. Ma’lumot savodxonligi kognitiv, faoliyat-amaliy hamda motivatsion-qadriyatli komponentlar birligi sifatida tavsiflandi. Tahlil natijasida metodikaning olti bosqichi tizimlashtirildi: pedagogik muammoni aniqlash, tegishli ma’lumotlarni tanlash va yig‘ish, ularni tahlil qilish, pedagogik kontekstda talqin etish, qaror ishlab chiqish hamda uning oqibatlarini kuzatib, refleksiya qilish. Raqamli ta’lim vositalari ma’lumot to‘plash, tartiblash va ko‘rgazmali ifodalashga xizmat qiluvchi vosita sifatida belgilandi, yakuniy talqin va qaror o‘qituvchining kasbiy mulohazasiga tayanishi ta’kidlandi. Taklif etilgan modelni qo‘llash uchun baholash mezonlari va talabalarga mo‘ljallangan amaliy topshiriqlar yo‘nalishlari ko‘rsatildi. Ishtirokchilar bilan tajriba-sinov o‘tkazilmagani sababli maqolada metodikaning samaradorligi bo‘yicha statistik da’vo berilmaydi. Natijalar oliy pedagogik ta’lim kurslarida keyslar, anonimlashtirilgan o‘quv ma’lumotlari va reflektiv topshiriqlarni loyihalashda foydalanish mumkin bo‘lgan nazariy-metodik asosni taqdim etadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. https://lex.uz/docs/-5030957
2. Alikulova, B. A. (2026). Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining raqamli metodik kompetentligini rivojlantirish. Qo‘qon DPI. Ilmiy xabarlar jurnali, 8(7), 428–432. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i07.059
3. Gelderblom, G., Schildkamp, K., Pieters, J., & Ehren, M. (2016). Data-based decision making for instructional improvement in primary education. International Journal of Educational Research, 80, 1–14. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2016.07.004
4. Hoogland, I., Schildkamp, K., van der Kleij, F., Heitink, M. C., Kippers, W. B., Veldkamp, B. P., & Dijkstra, A. M. (2016). Prerequisites for data-based decision making in the classroom: Research evidence and practical illustrations. Teaching and Teacher Education, 60, 377–386. https://doi.org/10.1016/j.tate.2016.07.012
5. Mandinach, E. B., & Gummer, E. S. (2016). What does it mean for teachers to be data literate: Laying out the skills, knowledge, and dispositions. Teaching and Teacher Education, 60, 366–376. https://doi.org/10.1016/j.tate.2016.07.011
6. Rasulova, F. X. (2026). Bo‘lajak informatika o‘qituvchilarining raqamli kompetentligini rivojlantirishning zaruriyati. Qo‘qon DPI. Ilmiy xabarlar jurnali, 8(2), 838–844. https://doi.org/10.70728/c.series.v08.i02.121
7. Schildkamp, K., & Lai, M. K. (2013). Data-based decision making: Conclusions and a data use framework. In K. Schildkamp, M. K. Lai, & L. Earl (Eds.), Data-based decision making in education: Challenges and opportunities (pp. 177–191). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-4816-3_10
Foydalanilgan web-saytlar ro‘yxati
8. https://lex.uz (O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi).
9. https://journals-kokandsu.uz (Qo‘qon DPI. Ilmiy xabarlar jurnali).
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.