O‘ZBEK VA GERMAN TILLARIDA FUNKSIONAL – SEMANTIK KATEGORIYALARNING QIYOSIY TADQIQI

O‘ZBEK VA GERMAN TILLARIDA FUNKSIONAL – SEMANTIK KATEGORIYALARNING QIYOSIY TADQIQI

Authors

  • Lobar Avazova Iqtisodiyot va pedagogika universiteti Rus tili va adabiyoti kafedrasi o‘qituvchisi. Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahri.
  • Zebo Negmatjonova Iqtisodiyot va pedagogika universiteti talabasi.

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1708

Keywords:

Qiyosiy tilshunoslik, funksional-semantik kategoriya, o‘zbek tili, german tillari, semantika, grammatika, lingvistik tahlil, til sistemasi, funksional yondashuv, lingvosemantika, pragmalingvistika, modalik

Abstract

Mazkur ilmiy tadqiqot o‘zbek va german tillaridagi funksional-semantik kategoriyalarning qiyosiy tahliliga bag‘ishlangan. Tadqiqotda ikki tilning grammatik va semantik tizimlari zamonaviy lingvistik yondashuvlar asosida o‘rganiladi hamda funksional-semantik birliklarning ifodalanish usullari tahlil qilinadi. Xususan, zamon, modalik, aspektuallik, predikativlik va subyektiv munosabat kabi kategoriyalarning til tizimidagi o‘rni hamda ularning nutq jarayonida qo‘llanish xususiyatlari qiyosiy jihatdan yoritiladi. Tadqiqot davomida o‘zbek va german tillaridagi umumiy va farqli jihatlar aniqlanib, ularning lingvistik tabiati ilmiy asosda tavsiflanadi. Shuningdek, funksional-semantik kategoriyalarning tarjima jarayonidagi ahamiyati ham ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari qiyosiy tilshunoslik, lingvosemantika, pragmalingvistika hamda tarjimashunoslik sohalarida nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Ахманова О. С. Словарь лингвистических терминов. – М.: Советская энциклопедия, 1966. – 608 с.

2. Бондарко А. В. Функциональная грамматика. – Л.: Наука, 1984. – 136 с.

3. Виноградов В. В. Русский язык (Грамматическое учение о слове). – 3-е изд. – М.: Высшая школа, 1986. – 640 с.

4. Comrie B. Tense. – Cambridge: Cambridge University Press, 1985. – 139 p.

5. Lyons J. Semantics. Vol. 1–2. – Cambridge: Cambridge University Press, 1977. – 897 p.

6. Helbig G., Buscha J. Deutsche Grammatik: Ein Handbuch für den Ausländerunterricht. – Leipzig: Langenscheidt Verlag Enzyklopädie, 2001. – 654 S.

7. Duden. Die Grammatik der deutschen Gegenwartssprache. – 9. Aufl. – Berlin: Dudenverlag, 2016. – 1344 S.

8. Engel U. Deutsche Grammatik. – Heidelberg: Julius Groos Verlag, 2004. – 888 S.

9. O‘zbek tilshunosligi bo‘yicha ilmiy maqolalar to‘plami. – Toshkent: Fan, 2018. – 320 b.

10. O‘zbek tili grammatikasi. 2 jildda. – Toshkent: O‘zbekiston Fanlar akademiyasi nashriyoti, 1975–1976. – 1–2 j.

11. Qiyosiy tilshunoslikka oid zamonaviy ilmiy maqolalar va elektron resurslar // Elektron manbalar. – Murojaat qilingan sana: 04.06.2026.

Published

2026-05-21

Iqtiboslik olish

Avazova, L., & Negmatjonova, Z. (2026). O‘ZBEK VA GERMAN TILLARIDA FUNKSIONAL – SEMANTIK KATEGORIYALARNING QIYOSIY TADQIQI. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 18(B), 188–190. https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1708
Loading...