O‘ZBEKISTONNING YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH JARAYONIDA ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH: MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1619Keywords:
energiya samaradorligi, yashil iqtisodiyot, qayta tiklanuvchi energiya manbalari, energiya samaradorligini oshirish, Xitoy, Yevropa Ittifoqi, energiya tejash texnologiyalari, energiya siyosati, investitsiyalar, barqaror rivojlanish, ekologik xavfsizlik, energiya samaradorligi siyosatiAbstract
Mazkur maqola O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonida energiya samaradorligini oshirish masalasiga bag‘ishlangan. Maqolada, energiya samaradorligini oshirishning ahamiyati, bu jarayondagi mavjud muammolar va ularni hal qilish bo‘yicha amalga oshirilishi lozim bo‘lgan chora-tadbirlar tahlil qilingan. O‘zbekistonning energiya samaradorligini oshirishdagi hozirgi holati, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish imkoniyatlari va energiya samaradorligini oshirish uchun zarur bo‘lgan siyosatlar batafsil ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, maqolada turli mamlakatlarning energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha amalga oshirgan amaliyotlari, jumladan, Xitoy va Yevropa Ittifoqining tajribalari solishtirilgan. Komparativ metod yordamida, O‘zbekiston uchun eng samarali strategiyalarni ishlab chiqish uchun xalqaro tajribalar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari, energiya samaradorligini oshirishda texnologik, moliyaviy va institutsional to‘siqlarni bartaraf etish va zamonaviy energiya boshqaruv tizimlarini joriy etish zarurligini ko‘rsatadi. Maqola, O‘zbekistonning energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha samarali strategiyalarni ishlab chiqish va yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonini muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun asosli tavsiyalarni taqdim etadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 80-sessiyasidagi nutqi. https://president.uz/oz/lists/view/8525
3. Toyirova H. U. O‘zbekistonda energiya samaradorligini boshqarishdagi uzoq muddatli qarorlar qabul qilish. Frontiers in Energy Efficiency, 16(1), 1–15. – Basel: Frontiers Media, 2025. – 15 b.
4. Ikramov N. O‘zbekistondagi sug‘orish tizimlarida energiya iste'molini monitoring qilish. Journal of Water and Land Development, 13, 45–52. – Warsaw: De Gruyter, 2025. – 8 b.
5. Javohir R. O‘zbekistonda qayta tiklanuvchi energiya manbalarini boshqarish. The Journal of Business and Social Review in Emerging Economies, 11(2), 123–134. – New York: Springer, 2025. – 12 b.
6. Strielkowski W., Gorina L., Korneeva E., & Kovaleva O. Pandemiyadan keyingi dunyoda energiya tejash texnologiyalari va energiya samaradorligi. Energy Policy, 160, 112–118. – Amsterdam: Elsevier, 2023. – 7 p.
7. Nasirov T. O‘zbekistonda energiya samaradorligini oshirish yo‘llari. AIP Conference Proceedings, 3152(1), 1–5. – Melville: AIP Publishing, 2024. – 5 b.
8. Allayev K. O‘zbekistonda energetika sohasining hozirgi holati va muammolari. E3S Web of Conferences, 38, 05090. – Paris: EDP Sciences, 2023. – 6 b.
9. Sharon Kits Kimathi. Fossil fuels to dominate global energy use past 2050, McKinsey says. October 16, 2025. https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/fossil-fuels-dominate-global-energy-use-past-2050-mckinsey-says-2025-10-16
10. Uzbekistan’s energy transformation: A phased transition to market mechanisms. https://eurasiamagazine.com/uzbekistans-energy-transformation-a-phased-transition-to-market-mechanisms
11. Oʻzbekiston Respublikasining “Energiyani tejash, undan oqilona foydalanish va energiya samaradorligini oshirish toʻgʻrisida”gi qonuni, 07.08.2024 yildagi O‘RQ-940-son.
12. UNECE. Uzbekistan's Policy Brief. March, 2024. https://unece.org/sites/default/files/2024-07/uzbekistan%20%284%29.pdf
13. UNDP. Green recovery and the transition to Green Economy in Uzbekistan. https://files.acquia.undp.org/public/migration/uz/Uzb_GRGE_PolicyBrief_ExSum_v1_20210303_DESIGNED.pdf
14. Louis Skyner. Uzbekistan's energy transition depends on systematic reforms. 21 February 2025. https://www.bourseandbazaar.org/articles/2025/2/21/uzbekistans-transition-depends-on-structural-reforms
15. Uzbekistan and UN partners advance just energy transition through strategic foresight workshop. September 11, 2025. https://www.undp.org/uzbekistan/press-releases/uzbekistan-and-un-partners-advance-just-energy-transition-through-strategic-foresight-workshop
16. Eurasia Magazine. (2024). Uzbekistan’s energy transformation: A phased transition to market mechanisms. Eurasia Magazine. https://eurasiamagazine.com/uzbekistans-energy-transformation-a-phased-transition-to-market-mechanisms
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.