O‘ZBEK SHE’RIYATIDA QUYOSH OBRAZI IFODASI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1616Keywords:
Ramziylik, badiiy talqin, lirik qahramon, metafora, nazm, obraz, she’riyat.Abstract
Ushbu maqolada XX asr ikkinchi yarmi o‘zbek she’riyatining yirik vakillari – Usmon Azim, Shavkat Rahmon va Rauf Parfi ijodida quyosh obrazining poetik funksiyalari, semantik qatlamlari va ramziy ma’nolari qiyosiy-tahliliy jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotda quyosh obrazi shoirlar badiiy tafakkurining muhim komponenti sifatida ko‘rib chiqilib, uning hayot, erkinlik, ruhiy iztirob va falsafiy mushohada bilan bog‘liq talqinlari yoritiladi. Shuningdek, quyosh obrazining mifopoetik ildizlari va zamonaviy she’riyatdagi transformatsiyasi ham tahlil etiladi. Natijada har bir shoir ijodida ushbu obrazning individual estetik yuklamasi va badiiy ifoda imkoniyatlari ochib beriladi. Shuningdek, maqolada quyosh obrazining o‘zbek she’riyati taraqqiyotidagi transformatsiyasi, uning an’anaviy va zamonaviy poetik tizimdagi o‘rni hamda estetik funksiyalarining o‘zgarishi masalalari ham ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ushbu obraz turli ijodkorlar ijodida nafaqat badiiy tasvir vositasi, balki milliy ruh, tarixiy xotira va ma’naviy izlanishlarni ifodalovchi muhim ramziy tizim sifatida shakllangan.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Mingboyeva D. Timsolar tilsimi. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2007. – 6 b.
2. Quronov D., va boshq. Adabiyotshunoslik lug‘ati. – Toshkent: Akademnashr, 2013. – 161 b.
3. Yo‘ldoshev Q. Yoniq so‘z. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2006. – 242–370 b.
4. Parfi R. Sakina: Saylanma. – Toshkent: Muharrir, 2013. – 69 b.
5. Azim U. Saylanma. – Toshkent: Sharq, 1995. – 50 b.
6. Rahmon Sh. Saylanma. – Toshkent: Sharq, 1997. – 201 b.
7. Oripov A. Tanlangan asarlar. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2000. – 312 b.
8. Vohidov E. She’rlar va dostonlar. – Toshkent: Sharq, 2001. – 280 b.
9. Xudoyberdieva H. Saylanma asarlar. – Toshkent: Sharq, 2005. – 198 b.
10. Karimov N. XX asr o‘zbek adabiyoti tarixi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2009. – 415 b.
11. Mirvaliyev S., Shokirova R. O‘zbek adiblari (biobibliografik lug‘at). – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2016. – 520 b.
12. Nazarov B. Adabiyotshunoslikka kirish. – Toshkent: Universitet, 2011. – 260 b.
13. Jo‘raev N. O‘zbek she’riyati poetikasi. – Toshkent: Fan, 2014. – 310 b.
14. Sodiqov H. Badiiy obraz va ramziylik masalalari. – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2018. – 175 b.
15. Rahimov A. Zamonaviy o‘zbek she’riyatida ramz va metafora. – Toshkent: Universitet, 2020. – 210 b.
16. Abdullayev A. Adabiyot nazariyasi asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2017. – 340 b.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.