KOXLEAR IMPLANTLI BOLALAR REABILITATSIYASI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1604Keywords:
Koxlear implant, reabilitatsiya, eshitish nuqsoni, eshituv idroki, nutqni rivojlantirish, o‘yin faoliyati, surdopedagogika, logopediya, fonematik idrok, ekspressiv nutq, neyroplastiklik, eshituv-nutqiy rivojlanishAbstract
Ushbu maqolada koxlear implantli bolalarni reabilitatsiya qilish jarayoni, uning ilmiy-nazariy asoslari hamda amaliy pedagogik yondashuvlari yoritilgan. Koxlear implantatsiya og‘ir darajadagi eshitish nuqsoniga ega bolalarda eshitish sezgisini sun’iy ravishda tiklash imkonini beruvchi zamonaviy tibbiy-texnologik usul sifatida tahlil qilinadi. Maqolada implantatsiya jarayonining bosqichlari, ko‘rsatmalar va qarshi ko‘rsatmalar, shuningdek, implantdan keyingi eshituv va nutq reabilitatsiyasining ahamiyati batafsil bayon etiladi. Asosiy e’tibor koxlear implantli bolalarda eshituv idroki va nutqni rivojlantirish jarayoniga qaratilgan bo‘lib, bunda o‘yin faoliyatining pedagogik ahamiyati alohida ta’kidlanadi. O‘yinlar eshitish diqqatini shakllantirish, tovushlarni farqlash, nutqni tushunish hamda ekspressiv nutqni rivojlantirishning samarali vositasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, fonetik-fonematik, leksik-grammatik va bog‘langan nutqni rivojlantirishga yo‘naltirilgan maxsus o‘yin texnologiyalari ilmiy asosda tahlil qilingan. Maqolada koxlear implantatsiya sharoitida nutqni rivojlantirishning ijtimoiy-pedagogik xususiyatlari, neyroplastiklik tamoyillari va eshituv-nutqiy ontogenez qonuniyatlari asosida korreksion ishlarning samarali yo‘llari ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, ota-onalar va pedagoglarning reabilitatsiya jarayonidagi ishtiroki muhim omil sifatida yoritiladi. Tadqiqot natijalari koxlear implantli bolalarning nutqiy rivojlanishini samarali qo‘llab-quvvatlashda o‘yin metodlarining yuqori ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Альтман А. Я. Аудиология и слухопротезирование. — М.: Владос, 2005. — 312 с.
2. Королева И. В. Кохлеарная имплантация глухих детей и взрослых. — М.: Владос, 2009. — 368 с.
3. Королева И. В. Кохлеарная имплантация и слухоречевая реабилитация глухих детей и взрослых. — М.: Владос, 2012. — 420 с.
4. Королева И. В. Реабилитация глухих детей и взрослых после кохлеарной имплантации. — М.: Владос, 2010. — 256 с.
5. Королева И. В. Методика развития слухового восприятия у детей с кохлеарными имплантами. — М., 2013. — 198 с.
6. Geers A. E., Nicholas J. G. Enduring advantages of early cochlear implantation for spoken language development. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 2013. — 18(2), pp. 143–159.
7. Sharma A., Dorman M. F. Central auditory development in children with cochlear implants. International Journal of Audiology, 2006. — 45(S1), pp. 30–34.
8. Nikolopoulos T. P. Cochlear implantation: Principles and practice. — London: Whurr Publishers, 2007. — 310 p.
9. Eisenberg L. S., Johnson K. C. Audiologic management of children with cochlear implants. Ear and Hearing, 2016. — 37(1), pp. 25–33.
10. Yoshinaga-Itano C. Early intervention after hearing loss. Pediatrics, 2014. — 133(6), pp. 1156–1163.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.