KONSEPTUAL FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH ORQALI OLIY TA’LIM TALABALARI KASBIY KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-NAZARIY ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1400Keywords:
konseptual fikrlash, oliy ta’lim, pedagogik nazariya, kompetensiyaviy yondashuv, refleksiya, muammoli ta’lim, integratsiya, kreativ tafakkur.Abstract
Maqolada oliy ta’limda konseptual fikrlashni rivojlantirish masalasi tahlil qilinadi. Hozirgi davrda talabalarning bilimlarni chuqur anglashi, ularni tizimli qayta ishlashi va nazariy umumlashtirishlar hosil qilishi oliy ta’lim sifatini belgilovchi asosiy omilga aylangan. Mazkur maqolada konseptual fikrlashning nazariy asoslari, pedagogik shart-sharoitlari va uni shakllantirishning samarali metodik mexanizmlari yoritilgan. Kompetensiyaviy, konstruktiv, muammoli, integrativ va refleksiv yondashuvlar konseptual tafakkur rivojini ta’minlashda asosiy vosita sifatida ko‘rsatib berilgan. Ta’lim jarayonida konseptual fikrlashni rivojlantirish talabaning mustaqil izlanish, tahliliy fikrlash, muammoni konseptual darajada hal qilish va ilmiy asoslangan xulosalar chiqarish ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. Ushbu maqolada oliy ta’lim jarayonida talabalarning konseptual fikrlashini rivojlantirishning pedagogik-nazariy asoslari tahlil qilinadi. Konseptual fikrlash shaxsning mantiqiy xulosalash, tushunchalar o‘rtasidagi bog‘lanishlarni aniqlash, nazariy bilimlarni tizimlashtirish hamda kompleks muammolar yechimiga yo‘naltirilgan intellektual faoliyat turi sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda konseptual fikrlashning mazmun-mohiyati, uni shakllantirishga ta’sir etuvchi pedagogik omillar, shuningdek, zamonaviy ta’lim yondashuvlari (kompetensiyaviy, konstruktiv, refleksiv, muammoli va integrativ) doirasida rivojlantirish mexanizmlari yoritiladi. Maqola yakunida konseptual fikrlashni rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ilgari suriladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Vygotsky, L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978. 159 p.
2. Bruner, J.S. The Process of Education. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1960. 97 p.
3. Piaget, J. The Psychology of Intelligence. London: Routledge & Kegan Paul, 1950. 182 p.
4. Bloom, B.S. (Ed.). Taxonomy of Educational Objectives: The Classification of Educational Goals. Handbook I: Cognitive Domain. New York: David McKay Company, 1956. 207 p.
5. Kolb, D.A. Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1984. 256 p.
6. Bandura, A. Social Learning Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1977. 247 p.
7. Hattie, J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement. London: Routledge, 2009. 392 p.
8. Marzano, R.J., Pickering, D.J., Pollock, J.E. Classroom Instruction That Works: Research-Based Strategies for Increasing Student Achievement. Alexandria, VA: ASCD, 2001. 178 p.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.