BADIIY ADABIYOT VOSITASIDA NUTQIDA NUQSONI BO‘LGAN MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA DIALOGIK NUTQ SHAKLLARINI SHAKLLANTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1396Keywords:
dialogik nutq, badiiy adabiyot, nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalar, maktabgacha ta’lim, logopedik ish, kommunikativ kompetensiya.Abstract
Mazkur maqolada nutqida nuqsoni bo‘lgan maktabgacha yoshdagi bolalarda dialogik nutq shakllarini rivojlantirishda badiiy adabiyotdan foydalanishning pedagogik-psixologik asoslari yoritiladi. Maqolada badiiy matnlarning (ertak, hikoya, she’r, dialogli sahnalar) korreksion-ta’limiy imkoniyatlari tahlil qilinib, ularni logopedik mashg‘ulotlarga integratsiya qilish yo‘llari ko‘rsatib beriladi. Muallif dialogik nutqni shakllantirishda obrazli fikrlash, emotsional-ta’sirchanlik va kommunikativ faollikning ahamiyatini asoslaydi. Ushbu maqolada badiiy adabiyot vositasida nutqida nuqsoni bo‘lgan maktabgacha yoshdagi bolalarda dialogik nutqni rivojlantirish masalalari tadqiq qilingan. Maqolada bolalarning nutq davomiyligi, so‘z boyligi, jumla tuzilishi, hikoya bo‘yicha izchil fikr bildirish va savol-javob mashqlarida ishtirok etish ko‘rsatkichlari o‘rganilgan. Shuningdek, dramatizatsiya va rol o‘yinlari bolalarning muloqotga bo‘lgan qiziqishi va dialogni davom ettirish qobiliyatini oshirishdagi samaradorligi baholangan.
Maqola natijalari badiiy adabiyot vositasida dialogik nutqni shakllantirish metodikasining pedagogik samaradorligini tasdiqlaydi va maktabgacha ta’lim hamda korreksion pedagogik amaliyotda keng qo‘llanilishi mumkinligini ko‘rsatadi. Kelgusida tadqiqotlar badiiy adabiyotning turli janrlarini, masalan, she’rlar, multfilm matnlari yoki interaktiv hikoyalarni qo‘llash orqali nutq rivojini yanada chuqurroq o‘rganishga qaratilishi mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Выготский Л.С. Мышление и речь. – Москва : Лабиринт, 2018. – 352 с.
2. Волкова Л.С. Логопедия : учебник для вузов. – Москва : ВЛАДОС, 2019. – 703 с.; Филичева Т.Б., Чиркина Г.В. Нарушения речи у детей : учебное пособие. – Москва : Просвещение, 2020. – 256 с.
3. Эльконин Д.Б. Психология игры. – Москва : Педагогика, 2017. – 304 с.; Тихеева Е.И. Развитие речи детей дошкольного возраста. – Москва : Академия, 2016. – 192 с.
4. Leong D.J., Bodrova E. Tools of the Mind: The Vygotskian Approach to Early Childhood Education. – New Jersey : Pearson Education, 2018. – 392 p.;
5. Maxsus pedagogika asoslari : darslik / tahr. M. Nishonova. – Toshkent : Fan va texnologiya, 2020. – 318 b.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.