KINOYA DARAJALARINING ZAMONDA AKS ETISHI MODUSI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1393Keywords:
obraz, xaratker, modus, zamon, makon, uslub, kinoya, poetika.Abstract
Maqolada Jeyms Joysning “Musavvirning yoshlikdagi shamoyili” romani misolida kinoyaviy moduslar va ularning zamon-makon xronotopida aks etishi tahlil qilinadi. Romandagi Stiven Dedalus xarakteri va uning atrofidagi voqealar orqali kinoyaning badiiy ifodasi, ijtimoiy va madaniy kontekst bilan bog‘liqligi batafsil yoritilgan. Maqolada kinoyaning individual va ijtimoiy shaxsiyatni anglashdagi roli, ideallashtirilgan va real obrazlar o‘rtasidagi ziddiyat, psixologik tafakkur va syujet ichidagi voqealar bilan o‘zaro bog‘liqligi o‘rganiladi. Shuningdek, maqola kinoyaviy usulning xarakter va voqea rivojiga qo‘shadigan hissasini, romandagi xronotopik va syujetiy jarayonlarni qanday boyitishini ko‘rsatadi. Kinoya badiiy vosita sifatida xarakterlarning psixologik o‘sishini ta’minlaydi, ijtimoiy va madaniy manzaralarni tipiklashtiradi va o‘quvchiga zamon ruhini yanada teran his qilish imkonini beradi. Maqola shuningdek, kinoyaning o‘ziga xos zamoniy, madaniy va syujetli kontekstlarda qanday ishlatilishini tahlil qiladi, bu orqali romanning badiiy poetikasi, xarakterlarning ichki dunyosi va ijtimoiy muhit bilan o‘zaro aloqasi ochib beriladi. Kinoya orqali Stiven Dedalusning tafakkuri va qarashlarining rivojlanishi, shuningdek, uning jamiyatdagi o‘rni va individual o‘sishi tasvirlanadi. Maqola kinoyaviy moduslar va ularning xronotopda aks etishi masalasini zamonaviy tilshunoslik va adabiy tahlil nuqtai nazaridan yoritib, romandagi obrazlarni, syujetni va badiiy poetikani chuqurroq tushunishga xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Joyce, J. A Portrait of the Artist as a Young Man. New York: Penguin Books, 2003 (1916).
2. Bakhtin, M. Formy vremeni i khronotopa v romane. Moskva: Iskusstvo, 1975.
3. Sheraliyeva, M. Adabiy obrazning falsafiy talqini. – Toshkent: Fan, 2019.
4. Botirova, Sh. Adabiy psixologizmning nazariy asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2020.
5. Kenner, H. Dublin’s Joyce. London: Chatto & Windus, 1956.
6. Ellmann, R. James Joyce. Oxford: Oxford University Press, 1982.
7. Scholes, R. Structuralism and Literature. New Haven: Yale University Press, 1974.
8. Friedman, M. “Point of View in Fiction: The Development of a Critical Concept.” PMLA, vol. 70, no. 5, 1955, pp. 1160–1184.
9. Lodge, D. The Modes of Modern Writing: Metaphor, Metonymy, and the Typology of Modern Literature. London: Hodder & Stoughton, 1977.
10. Herring, P. Joyce’s Uncertainty Principle. Princeton: Princeton University Press, 2010.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.