BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING FAZOVIY TAFAKKURINI SHAKLLANTIRISHDA PSIXOFIZIOLOGIK VA PEDAGOGIK OMILLAR
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1390Keywords:
fazoviy tafakkur, fazoviy tasavvur, psixofiziologik rivojlanish, kognitiv ko‘nikmalar, boshlang‘ich ta’lim, interfaol ta’lim, raqamli texnologiyalar.Abstract
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining fazoviy tafakkurini shakllantirishdagi psixofiziologik va pedagogik omillar tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, bolaning fazoviy tasavvurlari sensor-motor tajriba, markaziy asab tizimi rivoji, vizuo-motor ko‘nikmalar va kognitiv tayyorgarlik bilan chambarchas bog‘liq. Oilaviy muhit, sotsiomadaniy sharoit va interfaol ta’lim metodlari bolalarning makoniy idrokini rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy raqamli texnologiyalar va interfaol o‘yinlar fazoviy tafakkur imkoniyatlarini kengaytiradi. Fazoviy tafakkurning bolalarning kognitiv rivojlanishidagi o‘rni, uni rivojlantirishda interfaol ta’lim metodlari, amaliy mashg‘ulotlar hamda raqamli texnologiyalarning ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, oilaviy muhit va boy o‘yin vositalarining fazoviy tasavvurlarni rivojlantirishga ta’siri ko‘rsatib berilgan. Maqolada fazoviy tafakkurni shakllantirish jarayonini samarali tashkil etish bo‘yicha metodik tavsiyalar berilib, boshlang‘ich ta’lim amaliyoti uchun ilmiy-amaliy xulosalar keltirilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Piaget J. The origins of intelligence in children. – New York: International Universities Press, 1952. – 419 p.
2. Levine S., Ratliff K., Huttenlocher J., Cannon J. Early puzzle play: A longitudinal study of spatial skills // Developmental Psychology. – 2012. – Vol. 48, No. 2. – P. 530–542.
3. Norboboyeva Sh. Maktabgacha ta’limda elementar matematik tasavvurlarni shakllantirishda didaktik tamoyillar. – Toshkent, 2022. – 853 b.
4. Cimadevilla J. M., Nori R., Piccardi L. Application of virtual reality in spatial memory // Brain Sciences. – 2023. – Vol. 13, No. 2. – Art. 348. – 164 p.
5. Gagné R. M., Wager W. W., Golas K. C., Keller J. M. Principles of instructional design. – Belmont: Wadsworth, 2005. – 384 p.
6. Urazova Z. M. Boshlang‘ich sinflarda fazoviy tafakkurni shakllantirish metodikasi. – Toshkent: Fan, 2017. – 156 b.
7. Norboyeva S. M. va boshq. Boshlang‘ich sinflarda geometrik tushunchalarni shakllantirishning didaktik asoslari // Pedagogika. – 2022. – № 4. – B. 45–52.
8. Mashrapova G. M. Ta’limda raqamli texnologiyalardan foydalanishning pedagogik asoslari. – Toshkent, 2021. – 198 b.
9. Mashrapova G. M. Visualization and modeling technologies in teaching geometry and graphics // American Journal of Interdisciplinary Research and Development. – 2025. – Vol. 40 (May). – P. 72–80.
10. Newcombe N. Harnessing spatial thinking to support STEM learning // OECD Education Working Papers. – 2017. – No. 161. – 3 p.
11. Clements D. H. Geometric and spatial thinking in young children. – ERIC Digest, ED436232, 1998. – 7 p.
12. Norboyeva S. M., Sattorova M. R., Ummatova Z. F. Geometrik materialni o‘rganishda tizimli yondashuvni tashkil etish asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida fazoviy tasavvurlarni shakllantirish // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2022. – Vol. 2, Issue 11. – P. 1055–1063.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.