MAKTABGACHA YOSHDAGI ESHITISHIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALAR TARBIYASIDA NEYROPSIXOLOGIK FAOLIYATNING O‘ZIGA XOSLIGI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18iС.1712Keywords:
qo‘l motorikasi, kompleks yondashuv, vizual idrok, nevroz, psixonevroz, funksiya, asab-ruhiy faoliyat, psixopatiya, eshitish nuqsoni, reabilitatsiya.Abstract
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning neyropsixologik faoliyati va rivojlanish xususiyatlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Eshitish analizatori faoliyatidagi buzilishlarning bolaning nutqiy rivojlanishi, bilish jarayonlari, emotsional-irodaviy holati hamda ijtimoiy moslashuviga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarni tarbiyalashda kompleks yondashuvning ahamiyati, oila va mutaxassislar hamkorligining o‘rni hamda korreksion-rivojlantiruvchi ishlarning asosiy yo‘nalishlari bayon etilgan. Maqolada eshitish qobiliyati pasayishining dastlabki belgilari, bolalarda uchraydigan xulq-atvor va kommunikativ muammolar, ularning kelib chiqish sabablari hamda oldini olish yo‘llari tahlil qilingan. Bundan tashqari, rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalarda mayda qo‘l motorikasini rivojlantirishning neyropsixologik asoslari ochib berilib, amaliy mashg‘ulotlar va rivojlantiruvchi o‘yinlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan. Tadqiqot natijalari eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning psixik rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash, nutqiy va ijtimoiy kompetensiyalarini shakllantirish hamda ularning jamiyatga muvaffaqiyatli integratsiyalashuvini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Янн П.А. Воспитание и обучение глухого ребенка. Сурдопедагогика как наука / П.А. Янн; пер. с нем. – М.: Академия, 2003. – 256 с.
2. Шматко Н.Д., Пелымская Т.В. Если малыш не слышит: Книга для воспитателей и родителей / Н.Д. Шматко, Т.В. Пелымская. – М.: Просвещение, 1995. – 128 с.
3. Кардаш Я.А. Педагогическое взаимодействие коррекционного учреждения и семьи в реабилитации детей с нарушением слуха: дис. ... канд. пед. наук: 13.00.03. – Екатеринбург, 2005. – 198 с.
4. Ляпидевский С.С. Невропатология. Естественно-научные основы специальной педагогики: учеб. пособие для студ. высш. учеб. заведений / С.С. Ляпидевский; под ред. В.И. Селиверстова. – М.: Гуманит. изд. центр ВЛАДОС, 2000. – 384 с.
5. Кошелева Л.Н. Социально-педагогическая адаптация детей с ограниченными возможностями: дис. ... канд. пед. наук: 13.00.01. – Сургут, 1998. – 186 с.
6. Выготский Л.С. Основы дефектологии. – СПб.: Лань, 2003. – 654 с.
7. Соловьев И.М. Психология познавательной деятельности нормальных и аномальных детей. – М.: Просвещение, 1966. – 224 с.
8. Боскис Р.М. Глухие и слабослышащие дети. – М.: Академия педагогических наук РСФСР, 1963. – 335 с.
9. Рау Ф.Ф., Слезина Н.Ф. Методика обучения произношению в школе глухих. – М.: Просвещение, 1981. – 191 с.
10. Богданова Т.Г. Сурдопсихология: учебное пособие для студентов высших учебных заведений. – М.: Академия, 2002. – 224 с.
11. Мастюкова Е.М. Ребенок с отклонениями в развитии: Ранняя диагностика и коррекция. – М.: Просвещение, 1992. – 95 с.
12. Никольская О.С. Особый ребенок: исследования и опыт помощи. – М.: Теревинф, 2000. – 240 с.
13. Маллер А.Р. Социальное воспитание и обучение детей с отклонениями в развитии. – М.: АРКТИ, 2002. – 124 с.
14. Стребелева Е.А. Коррекционно-развивающее обучение детей в процессе дидактических игр. – М.: ВЛАДОС, 2008. – 256 с.
15. Венгер Л.А. Психология развития ребенка дошкольного возраста. – М.: Просвещение, 1988. – 192 с.
16. Лурия А.Р. Основы нейропсихологии. – М.: Академия, 2006. – 384 с.
17. Леонтьев А.Н. Проблемы развития психики. – М.: Смысл, 2001. – 512 с.
18. Запорожец А.В. Избранные психологические труды: в 2 т. – М.: Педагогика, 1986. – Т. 1. – 320 с.
19. Монтессори М. Помоги мне сделать это самому. – М.: Карапуз, 2000. – 272 с.
20. Селиверстов В.И. Специальная педагогика: учебник для вузов / под ред. В.И. Селиверстова. – М.: ВЛАДОС, 2012. – 512 с.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.