MALAKA OSHIRISH TIZIMIDA RAQAMLI EKOTIZIMNI TAKOMILLASHTIRISH: EKSPERT BAHOLASH, XALQARO TAJRIBALAR VA TAKLIF MODELI

Abstract

Maqolada malaka oshirish tizimida raqamli ekotizimni takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Ellik nafar ekspertning so‘rovnomasi asosida raqamli ta’lim samaradorligiga ta’sir etuvchi omillar aniqlangan. Estoniya, Janubiy Koreya va Singapur tajribalari tahlil qilinib, O‘zbekiston uchun to‘rt qatlamli raqamli ekotizim modeli va uni bosqichma-bosqich joriy etish strategiyasi taklif etilgan. Tadqiqot natijalari OECD (2023-2024), UNESCO (2024), UNICEF (2025-2026) va mahalliy tadqiqotchilar ishlari asosida asoslangan. Mazkur tadqiqotda raqamli ekotizimni shakllantirish faqat texnologik yangilanish emas, balki pedagogik, tashkiliy va boshqaruv yondashuvlarining kompleks integratsiyasi sifatida talqin etiladi. Shuningdek, malaka oshirish tizimida raqamli transformatsiyaning samaradorligi o‘qituvchilarning kasbiy rivojlanish traektoriyasi, individual ta’lim yo‘llari va adaptiv o‘quv kontentining mavjudligi bilan bevosita bog‘liqligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari raqamli ekotizimni rivojlantirishda sun’iy intellektga asoslangan analitik tizimlar, mikro-sertifikatlash mexanizmlari va real vaqt rejimida monitoring qilish imkoniyatlarining strategik ahamiyatini ko‘rsatadi. Shuningdek, raqamli kompetensiyalarni baholashda Yevropa DigCompEdu modeli asosida milliy adaptatsiya zarurligi ilmiy jihatdan asoslangan. Maqolada taklif etilgan model nafaqat malaka oshirish tizimini modernizatsiya qilish, balki ta’lim sifati monitoringi, resurslardan samarali foydalanish va boshqaruv qarorlarini ma’lumotlarga asoslangan (data-driven) shaklda qabul qilish imkonini beradi. Bu esa O‘zbekiston ta’lim tizimini xalqaro raqamli standartlarga yaqinlashtirishga xizmat qiladi.