ONOMASTIKA VA LINGVOKULTUROLOGIYANING INTEGRATSIYASI: PEDAGOGIK PARADIGMA SIFATIDA

ONOMASTIKA VA LINGVOKULTUROLOGIYANING INTEGRATSIYASI: PEDAGOGIK PARADIGMA SIFATIDA

Authors

  • Nilufar Rajabova Urganch davlat pedagogika instituti, Boshlang‘ich ta’lim fakulteti, “Boshlang‘ich ta’lim metodikasi kafedrasi v.b dotsenti.

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1607

Keywords:

onomastika, lingvokulturologiya, pedagogik paradigma, integratsiya, lingvomadaniy kompetensiya, atoqli otlar, milliy qadriyat, tarixiy xotira, madaniy identitet, ta’lim mazmuni

Abstract

Ushbu maqolada onomastika va lingvokulturologiyaning integratsiyasi pedagogik paradigma sifatida ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Onomastika atoqli otlar tizimini, jumladan, shaxs nomlari, joy nomlari, tarixiy obidalar, ziyoratgohlar, etnonimlar, urbanonimlar va boshqa nom birliklarini o‘rgansa, lingvokulturologiya til birliklari orqali xalqning madaniy xotirasi, qadriyatlari, mentaliteti, dunyoqarashi va ma’naviy tajribasini ochib beradi. Mazkur ikki yo‘nalishning integratsiyasi ta’lim jarayonida tilni faqat grammatik yoki kommunikativ hodisa sifatida emas, balki madaniyat, tarix, tarbiya va milliy identitetni shakllantiruvchi vosita sifatida talqin qilish imkonini beradi. Maqolada onomastik birliklarning lingvokulturologik mazmuni, ularning ta’limiy-tarbiyaviy imkoniyatlari, o‘quvchilarda lingvomadaniy kompetensiya, tarixiy xotira, milliy qadriyatlarga hurmat va madaniyatlararo muloqotga tayyorlikni shakllantirishdagi ahamiyati asoslanadi. Tadqiqotda tavsifiy, tahliliy, qiyosiy, lingvokulturologik va pedagogik modellashtirish metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, onomastika va lingvokulturologiyaning integratsiyasi zamonaviy ta’lim uchun qadriyatga yo‘naltirilgan, madaniy-ma’rifiy va shaxsga yo‘naltirilgan pedagogik paradigma sifatida muhim ahamiyat kasb etadi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Авронин В.А. Проблемы изучения функциональной стороны языка. — Л.: Наука, 1975. — 276 с.

2. Арутюнова Н.Д. Язык и мир человека. — М.: Языки русской культуры, 1999. — 896 с.

3. Березович Е.Л. Русская топонимия в этнолингвистическом аспекте. — Екатеринбург: Изд-во Урал. ун-та, 2000. — 532 с.

4. Вежбицкая А. Язык. Культура. Познание. — М.: Русские словари, 1996. — 416 с.

5. Воробьев В.В. Лингвокультурология: теория и методы. — М.: Изд-во РУДН, 1997. — 331 с.

6. Гумбольдт В. Избранные труды по языкознанию. — М.: Прогресс, 1984. — 397 с.

7. Караулов Ю.Н. Русский язык и языковая личность. — М.: Наука, 1987. — 263 с.

8. Маслова В.А. Лингвокультурология. — М.: Академия, 2001. — 208 с.

9. Никонов В.А. Введение в топонимику. — М.: Наука, 1965. — 179 с.

10. Подольская Н.В. Словарь русской ономастической терминологии. — М.: Наука, 1988. — 192 с.

11. Сепир Э. Избранные труды по языкознанию и культурологии. — М.: Прогресс, 1993. — 656 с.

12. Суперанская А.В. Общая теория имени собственного. — М.: Наука, 1973. — 366 с.

13. Тер-Минасова С.Г. Язык и межкультурная коммуникация. — М.: Слово, 2000. — 624 с.

14. Толстой Н.И. Язык и народная культура: очерки по славянской мифологии и этнолингвистике. — М.: Индрик, 1995. — 512 с.

15. Ҳожиев А. Тилшунослик терминларининг изоҳли луғати. — Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2002. — 168 б.

16. Begmatov E. O‘zbek ismlari ma’nosi. — Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2007. — 608 b.

17. Qorayev S. Toponimika. — Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2006. — 320 b.

18. Mahmudov N. Til va madaniyat. — Toshkent: O‘zbekiston, 1992. — 112 b.

19. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. — Jizzax: Sangzor, 2006. — 91 b.

20. Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. — Toshkent: O‘qituvchi, 2004. — 104 b.

Published

2026-04-17

Iqtiboslik olish

Rajabova , N. (2026). ONOMASTIKA VA LINGVOKULTUROLOGIYANING INTEGRATSIYASI: PEDAGOGIK PARADIGMA SIFATIDA. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 18, 154–156. https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1607
Loading...