Kokand university

KOREYS VA O‘ZBEK TILLARIDA FONETIKA, FONOLOGIYA HAMDA PROSODIK JARAYONLAR QIYOSIY TADQIQI

Authors
  • Uljon Melikova

    Samarqand davlat chet tillar instituti o‘qituvchisi.

Keywords:
Array
Abstract

Ushbu maqolada tipologik jihatdan agglyutinativ tillar oilasiga mansub koreys va o‘zbek tillarining fonetik-fonologik tizimlari hamda  (prosodik) xususiyatlari qiyosiy-chog‘ishtirma aspektda tahlil qilinadi. Tadqiqotda har ikki tildagi unli va undosh fonemalarning artikulyatsion-akustik belgilari, undoshlarning uch tomonlama ziddiyati (koreys tilida), bo‘g‘in strukturasi, shuningdek, urg‘u va intonatsion konturlarning funksional-pragmatik farqlari aniq ilmiy faktlar hamda eksperimental-fonetik ma’lumotlar asosida yoritilgan. Shuningdek, maqolada koreys va o‘zbek tillaridagi fonetik hodisalarning nutqiy muloqot jarayonida namoyon bo‘lishi, tovushlar talaffuzidagi o‘ziga xosliklar hamda prosodik vositalarning kommunikativ vazifalari kengroq yoritiladi. Ikki tilning fonologik tizimlarini qiyoslash orqali ularning artikulyatsion bazasi, fonemalarning funksional xususiyatlari va intonatsion qurilishidagi farqlar ochib beriladi. Alohida e’tibor fonetik interferensiya hodisalariga, xususan, ona tili talaffuz me’yorlarining o‘rganilayotgan til tovushlarini o‘zlashtirishga ta’siriga qaratiladi. Shuningdek, olingan ilmiy qarashlarning koreys tilini o‘zbek auditoriyasida o‘qitish, talaffuz kompetensiyasini shakllantirish va tillararo fonetik tafovutlarni anglashdagi nazariy-amaliy ahamiyati asoslanadi.

References

1. Sohn H.-M. The Korean Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1999. – 445 p.

2. Jun S.-A. Korean Intonational Phonology and Prosodic Transcription // Prosodic Typology: The Phonology of Intonation and Phrasing. – Oxford: Oxford University Press, 2005. – P. 201–229.

3. Nurmonov A. O‘zbek tilshunosligi tarixi va nazariy masalalari (Tanlangan asarlar, 1-jild). – Toshkent: Akademnashr, 2012. – 544 b.

4. Mirtojiyev M. O‘zbek tili fonetikasi. – Toshkent: Fan, 2013. – 424 b.

5. Shin J., Kiaer J., Cha J. The Sounds of Korean. – Cambridge: Cambridge University Press, 2012. – 255 p.

6. 이익섭, 채완 (Lee I., Chae W.). 국어문법론강의 (Koreys tili grammatikasi nazariyasi). – 서울: 학연사 (Seul: Hagyonsa), 1999. – 382쪽.

7. Mahmudov A. O‘zbek adabiy talaffuzi. – Toshkent: Fan, 1984. – 168 b.

8. Cho T., Jun S.-A., Ladefoged P. Acoustic and aerodynamic correlates of Korean stops and fricatives // Journal of Phonetics. – 2002. – Vol. 30 (2). – P. 193–22

Published
2026-11-09
Section
Maqolalar
License

Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

How to Cite

KOREYS VA O‘ZBEK TILLARIDA FONETIKA, FONOLOGIYA HAMDA PROSODIK JARAYONLAR QIYOSIY TADQIQI. (2026). QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 20(A), 48-52. https://doi.org/10.54613/vyethm04