Kokand university

O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA FUNKSIONAL-SEMANTIK KATEGORIYALARNING QIYOSIY TAHLILI

Authors
  • Lobar Avazova

    Iqtisodiyot va pedagogika universiteti “Rus tili va adabiyoti” kafedrasi o‘qituvchisi.

  • Ezoza Rajabboyeva

    Iqtisodiyot va pedagogika universiteti talabasi.

Keywords:
Array
Abstract

Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillarida funksional-semantik kategoriyalarning o‘ziga xos xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Funksional-semantik kategoriyalarning nazariy asoslari, ularning til tizimidagi o‘rni hamda grammatik va leksik vositalar orqali ifodalanish xususiyatlari yoritiladi. Shuningdek, ikki tilning tipologik xususiyatlari asosida funksional-semantik kategoriyalarning umumiy va farqli jihatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot davomida qiyosiy tahlil, tavsifiy va kontekstual tahlil usullaridan foydalanish nazarda tutiladi. O‘zbek va ingliz tillaridagi grammatik qurilish hamda semantik munosabatlarni o‘rganish orqali mazkur kategoriyalarning nutq jarayonidagi funksional imkoniyatlarini aniqlashga e’tibor qaratiladi. Tadqiqot natijalari qiyosiy tilshunoslik, funksional grammatika va tarjimashunoslik sohalarida nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega. Shuningdek, maqolada funksional-semantik kategoriyalarning til tizimidagi o‘zaro munosabati, ularning grammatik, leksik va sintaktik vositalar yordamida shakllanish xususiyatlariga alohida e’tibor qaratiladi. Mazkur kategoriyalarning qiyosiy tahlili orqali tillarning strukturaviy imkoniyatlari, semantik mazmunni ifodalashdagi o‘ziga xos yondashuvlari hamda universal lingvistik xususiyatlari ochib beriladi.

References

1. Абдураҳмонов Ғ., Шоабдураҳмонов Ш., Ҳожиев А. Ўзбек тили грамматикаси. I том. Морфология. – Тошкент: Фан, 1975.

2. Маҳмудов Н., Нурмонов А. Ўзбек тилининг назарий грамматикаси (синтаксис). – Тошкент: Ўқитувчи, 1995.

3. Ҳожиев А. Тилшунослик терминларининг изоҳли луғати. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2002.

4. Dik, S. C. The Theory of Functional Grammar. Part 1: The Structure of the Clause. – 2nd revised edition. Berlin; New York: Mouton de Gruyter, 1997.

5. Halliday, M. A. K., Matthiessen, C. M. I. M. Halliday’s Introduction to Functional Grammar. – 4th edition. London: Routledge, 2014.

6. Quirk, R., Greenbaum, S., Leech, G., Svartvik, J. A Comprehensive Grammar of the English Language. – London: Longman, 1985.

7. Huddleston, R., Pullum, G. K. The Cambridge Grammar of the English Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2002.

8. Comrie, B. Aspect: An Introduction to the Study of Verbal Aspect and Related Problems. – Cambridge: Cambridge University Press, 1976.

9. Comrie, B. Tense. – Cambridge: Cambridge University Press, 1985.

10. Palmer, F. R. Mood and Modality. – 2nd edition. Cambridge: Cambridge University Press, 2001.

11. Lyons, J. Semantics. Volumes 1–2. – Cambridge: Cambridge University Press, 1977.

12. Crystal, D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. – 2nd edition. Cambridge: Cambridge University Press, 2003.

Published
2026-11-09
Section
Maqolalar
License

Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

How to Cite

O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA FUNKSIONAL-SEMANTIK KATEGORIYALARNING QIYOSIY TAHLILI. (2026). QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 20(A), 44-47. https://doi.org/10.54613/ew4cvy21