BOLALAR XALQ O‘YINLARI NOMLARINI TEMATIK TASNIFLASH MASALASI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1792Keywords:
bolalar xalq o‘yinlari, tematik tasnif, lingvomadaniyatshunoslik, milliy-madaniy, folklor, madaniy qadriyatlar, konsept, model, funksiya, kognitiv, o‘yin nomlari.Abstract
Bolalar xalq o‘yinlari xalqning tarixiy-madaniy xotirasi, milliy dunyoqarashi, ijtimoiy munosabatlari, qadriyatlari va an’analarini saqlovchi folklor namunalari deb hisoblanadi. Mazkur maqolada o‘zbek va ingliz xalqlariga xos bolalar xalq o‘yinlarining tematik tasnifi qiyosiy-lingvomadaniy nuqtayi nazardan tadqiq etiladi. Unda bolalar o‘yinlarining mazmun va vazifasiga ko‘ra asosiy tematik guruhlari aniqlanib, ularda aks etgan milliy va umuminsoniy qadriyatlar tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari bolalar xalq o‘yinlari til va madaniyat o‘rtasidagi munosabatni yorituvchi muhim lingvomadaniy manba ekanligini asoslaydi. Maqolada o‘zbek va ingliz xalq o‘yinlaridagi umumiy va milliy xususiyatlarni aniqlash maqsadida qiyosiy-chog‘ishtirma tahlil usulidan foydalanildi. O‘yinlardagi milliy-madaniy komponentlarning namoyon bo‘lish darajasi ular yaratilgan ijtimoiy muhit bilan bog‘liqligi ta’kidlanadi. O‘yin nomlaridagi leksik birliklar va obrazlar xalqning madaniy tajribasini ifodalaydi. O‘yinlarda faollashgan konseptlar bo‘yicha kognitiv modellar tavsiya etildi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Всеволодский-Гернгросс В.Н. Игры народов СССР. – М.,Л.,1933.
2. Ключева М.А. Народные подвижные детские игры: опыт типологии: Автореф.дисс…канд.искусствоведения. – Санкт-Петрбург, 2008. – 28с.
3. Мельников М.Н. Русский игровой фольклор. – М.: Просвещение, 1987. – C.104-149.
4. Шагалова Г.Р. Опыт системного анализа игровой культуры этноса (на примере башкирских народных игр): Автореф…канд.исторических наук. – Уфа, 2000. – 28 с.
5. Eshkobilova F. Analaysis and linguistic-cultural classification of names of children’s games in English and Uzbek languages // European International Journal of Philological Sciences, 2023. – Vol.03. – P.19-23.
6. Khusanova G. Characteristics and Classification of Games and Their Names // American Journal of Philology Sciences, 2025. – Vol.5. – №9. – P.130-133.
7. Matmusayeva M. O‘zbek bolalar o‘yin nomlarining lingvomadaniy xususiyatlari: Filol.fanl.b.fals.dokt.(PhD)…diss. – B.70-78.
8. Mengboyev A. Lingvocultural analysis of Games names in English language // Czeck Journal of Multidisciplinary Innovations, 2024. – P.45-47.
9. Safarova N.O. Boshlang‘ich sinfda bolalar o‘yinlari tasnifi // Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 2024. – Vol.2. – Issue 11. –B.239-243.
10. Temirova D. Историко-генетические корни игры «Белый тополь, зелёный тополь» https://uniwork.buxdu.uz/resurs/13096_1_0FECA87E0465D455BCF7E5BA39B83A7A8F030123.pdf
11. Yuldoshev S. Xalq o‘yinlarining xorijiy tadqiqotlarda o‘rganilishi // Жамият ва инновациялар, 2026. – Vol. 7.– №3. – B.453-459; bu haqida qarang: Caillois R. Man, Play and Games. – University of Illinois Press, 2001.
12. https://nsportal.ru/detskiy-sad/raznoe/2024/01/10/klassifikatsiya-russkih-narodnyh-podvizhnyh-igr
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.