ALISHER NAVOIY LIRIKASIDA DUNYO OBRAZINING RAMZIY-STRUKTURAVIY MODELI

Authors

  • Shoiraxon Xujayeva

    ToshDO‘TAU doktoranti, filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD).

DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1703
Keywords:
Array
Abstract

Ushbu maqola Alisher Navoiy lirikasida dunyo bilan bog‘liq ramzlar hamda ularning tasavvufiy-badiiy vazifasini tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqot obyekti sifatida shoirning “Jahon qasrig‘adur suv uzra bunyod…” misrasi bilan boshlanuvchi tarje’bandi tanlangan. Maqolada mazkur asarda dunyo obrazining ko‘p qatlamli ramzlar tizimi asosida shakllantirilgani hamda uning tasavvufiy-falsafiy mazmun bilan uyg‘un holda badiiy talqin etilgani yoritiladi. Tahlil jarayonida dunyo bilan bog‘liq ramzlarning semantik mohiyati, ularning poetik g‘oyani ifodalashdagi funksiyasi hamda asar kompozitsiyasidagi o‘rni ilmiy asosda ochib beriladi. Tadqiqotda lingvopoetik, germenevtik hamda tarixiy-madaniy yondashuvlardan foydalanilgan. Maqola natijasida Navoiy dunyo obrazini oddiy poetik tasvir darajasida emas, balki bosqichma-bosqich ochiluvchi falsafiy-badiiy konstruksiya sifatida talqin etgani asoslab beriladi. Shuningdek, ramzlarning asardagi g‘oyaviy yaxlitlikni ta’minlash va tasavvufiy tafakkurni ifodalashdagi funksiyasi ko‘rsatib o‘tiladi.

References

1. Алишер Навоий. Бадойиъ ул-бидоя. МАТ. 20 жилдлик. 1-жилд. – Тошкент: Фан, 1987.

2. Алишер Навоий. Ғаройиб ус-сиғар. МАТ. 20 жилдлик. 3-жилд. – Тошкент: Фан, 1988.

3. Алишер Навоий. Ҳайрат ул-аброр. МАТ. 20 жилдлик. 7-жилд. – Тошкент: Фан, 1991.

4. Жабборов Н. Маоний аҳлининг соҳибқирони. – Тошкент: Адабиёт, 2021.

5. Комилов Н. Тасаввуф. – Тошкент: Мовароуннаҳр – Ўзбекистон, 2009.

6. Рустамий A. Ҳазрат-и Навойийнинг маънавий олами. – Tошкент: NAVRO’Z NASHRIYOTI, 2014.

7. Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Исломнинг мадори бўлган ҳадислар / Зуҳд ва ҳаё. – Тошкент: “Hilol-Nashr”, 2021.

8. Қуръони карим ва ўзбек тилидаги маънолар таржимаси (Таржимон ва изоҳлар муаллифи: Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф). – Тошкент: Hilol-Nashr, 2022.

9. Ҳайитметов А. Навоий лирикаси (тўлдирилган ва тузатилган иккинчи нашр). – Тошкент: Ўзбекистон, 2015.

10. Ҳасанхон Яҳё Абдулмажид, Ҳусайнхон Яҳё Абдулмажид. “Навоийдан чу топқайлар навое”. – Тошкент: Hilol-Nashr, 2014.

11. Ҳаққул И. Навоийга қайтиш. 2-китоб. – Тошкент: Фан, 2011.

Downloads
Published
2026-05-21
Issue
Vol. 18 No. B (2026): QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI (B)
Section
Maqolalar
License

Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

How to Cite

ALISHER NAVOIY LIRIKASIDA DUNYO OBRAZINING RAMZIY-STRUKTURAVIY MODELI. (2026). QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 18(B), 168-172. https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1703