ESTETIK KOSMETOLOGIYA JARAYONIDA QO‘LLANILADIGAN MEHNAT QUROLLARI TERMINOLOGIYASINING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1694Keywords:
estetik kosmetologiya, terminologiya, mehnat qurollari, leksik-semantik xususiyat, kosmetologik termin, asbob-uskunalar, o‘zlashma terminlar, semantik guruh, kasbiy leksika.Abstract
Ushbu maqolada estetik kosmetologiya jarayonida qo‘llaniladigan mehnat qurollari terminologiyasining leksik-semantik xususiyatlari o‘rganiladi. Kosmetologiya sohasi zamonaviy texnologiyalar, maxsus asbob-uskunalar, diagnostik vositalar va parvarish qurilmalarining jadal rivojlanishi bilan tavsiflanib, bu jarayon terminologik tizimning muntazam ravishda kengayib borishiga sabab bo‘lmoqda. Tadqiqotda kosmetologik mehnat qurollarini ifodalovchi terminlarning semantik tuzilishi, nominativ xususiyatlari, kelib chiqish manbalari, terminologik maqomi hamda kasbiy nutqdagi funksional ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, terminlarning umumiste’mol leksikasidan terminlashish jarayoni, semantik torayish va maxsuslashuv hodisalari, xalqaro terminlarning o‘zbek tilidagi qo‘llanish xususiyatlari ham yoritiladi. Kosmetologiya amaliyotida keng qo‘llaniladigan pinset, spatula, dermatoskop, mezoroller, sterilizator, kosmetologik lupa, lazer apparati, vakuum apparati, ultratovush apparati kabi birliklarning ma’no tarkibi va funksional-semantik belgilari tavsiflanadi. Terminlarning qo‘l asboblari, diagnostik vositalar, apparatli muolaja qurilmalari, gigiyenik-xavfsizlik vositalari va yordamchi jihozlar kabi semantik guruhlarga mansubligi aniqlanadi. Kosmetologik terminlarning aksariyatida predmetning tashqi shaklidan ko‘ra uning vazifasi, ishlash prinsipi va qo‘llanish sohasi asosiy nominativ belgi sifatida namoyon bo‘lishi asoslab beriladi. Estetik kosmetologiya terminologiyasining milliy va xalqaro qatlamlari o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar hamda terminlarning kasbiy kommunikatsiyadagi o‘rni yoritiladi. Mazkur tadqiqot kosmetologik terminlarni tizimlashtirish, ularning o‘zbek tilidagi me’yoriy qo‘llanishini takomillashtirish va kasbiy ta’lim jarayonida samarali foydalanish masalalariga oid ilmiy qarashlarni boyitishga xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Wüster E. Einführung in die allgemeine Terminologielehre und terminologische Lexikographie. — Wien; New York: Springer, 1979. — 214 S. — URL: https://books.openedition.org/shesl/2447
2. Sager J. C. A Practical Course in Terminology Processing. — Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 1990. — 252 p. — URL: https://books.google.com/books/about/A_Practical_Course_in_Terminology_Proces.html?id=qq7cSFT27cwC
3. Cabré M. T. Terminology: Theory, Methods and Applications / ed. by J. C. Sager; transl. by J. A. DeCesaris. — Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 1999. — 248 p. — URL: https://www.kufunda.net/publicdocs/cabre_m_teresa_terminology_theory_methods_and_applications.pdf
4. Leychik V. M. Terminovedenie: predmet, metody, struktura. — 5-e izd. — Moskva: Librokom, 2012. — 256 s. — URL: https://lib.ysu.am/disciplines_bk/e4a35be6bde6b3d94c75a6f88f7aac5f.pdf
5. Anand K., Saini S. K., Singh B. K., Veermaram C. Global Medical Device Nomenclature: The Concept for Reducing Device-Related Medical Errors // Journal of Young Pharmacists. — 2010. — Vol. 2, № 4. — P. 403–409. — URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3019382/
6. Аверьянова А. В. Косметология: учебное пособие. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2021. – 320 с.
7. Пономаренко Г. Н. Аппаратная косметология: руководство для врачей. – Санкт-Петербург: СпецЛит, 2020. – 288 с.
8. Hernandez M., Mercier-Fresnel M. Manual of Chemical Peels: Superficial and Medium Depth Peels in Cosmetic Practice. – London: CRC Press, 2018. – 412 p.
9. Goldberg D. J. Laser Dermatology and Cosmetic Medicine. – New York: Springer, 2019. – 458 p.
10. Draelos Z. D. Cosmetic Dermatology: Products and Procedures. – 3rd ed. – Hoboken: Wiley-Blackwell, 2023. – 368 p.
11. Friedman P. M., Goldberg L. H. Procedures in Cosmetic Dermatology: Lasers, Lights and Energy Devices. – 5th ed. – Philadelphia: Elsevier, 2022. – 512 p.
12. Baran R., Maibach H. I. Textbook of Cosmetic Dermatology. – 5th ed. – London: CRC Press, 2017. – 624 p.
13. Тураев Х. Т., Рахимова Д. А. Тиббий терминология асослари. – Тошкент: Тафаккур, 2020. – 216 б.
14. Даниленко В. П. Русская терминология: опыт лингвистического описания. – Москва: Наука, 1977. – 246 с.
15. Суперанская А. В., Подольская Н. В., Васильева Н. В. Общая терминология: вопросы теории. – Москва: ЛКИ, 2012. – 248 с.
16. Лотте Д. С. Основы построения научно-технической терминологии. – Москва: Издательство Академии наук СССР, 1961. – 158 с.
17. Reformatskiy A. A. What is a Term and Terminology? // Terminology Science and Research. – 1995. – Vol. 6. – № 1. – P. 17–22.
18. Temmerman R. Towards New Ways of Terminology Description: The Sociocognitive Approach. – Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 2000. – 258 p.
19. Bowker L. Computer-Aided Translation Technology: A Practical Introduction. – Ottawa: University of Ottawa Press, 2002. – 185 p.
20. Pearson J. Terms in Context. – Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 1998. – 243 p.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.