OʻZBEKISTON AXBOROT BOZORINING TUZILISHI VA BOZOR MUVOZANATI

OʻZBEKISTON AXBOROT BOZORINING TUZILISHI VA BOZOR MUVOZANATI

Authors

  • Ibroxim Ismanov Fargʻona davlat texnika universiteti, “Iqtisodiyot” kafedrasi mudiri, i.f.d., professor.
  • Ziynatbegim Abdusalomova Fargʻona davlat texnika universiteti, talabasi.

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1654

Keywords:

axborot bozori, raqamli iqtisodiyot, bozor muvozanati, axborot asimmetriyasi, telekommunikatsiya xizmatlari, elektron tijorat, sunʼiy intellekt, raqamli platformalar, signalizatsiya mexanizmi, raqamli infratuzilma

Abstract

Mazkur maqolada Oʻzbekistonda axborot bozori tuzilishi, uning iqtisodiy mazmuni, rivojlanish xususiyatlari hamda bozor muvozanatini shakllantiruvchi asosiy omillar ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida axborot bozorining tarkibiy elementlari, ularning iqtisodiy tizimdagi funksional vazifalari, raqamli texnologiyalar asosida o‘zaro integratsiyalashuv darajasi va rivojlanish tendensiyalari kompleks yondashuv asosida baholandi. Shuningdek, axborot bozori shakllanishiga ta’sir etuvchi iqtisodiy, institutsional va texnologik omillar, iqtisodiy subyektlar o‘rtasidagi munosabatlar hamda raqamli transformatsiya jarayonlarining iqtisodiy samaradorlikka ta’siri o‘rganildi. Axborot asimmetriyasi, bozor ishonchliligi, signalizatsiya mexanizmlari va iste’molchilar xatti-harakatlariga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilindi. Natijalar axborot sifati, raqamli platformalar shaffofligi, foydalanuvchilar ishonchi va innovatsion texnologiyalarni keng joriy etish axborot bozori barqarorligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatdi. Shuningdek, raqamli infratuzilmani rivojlantirish, axborot xavfsizligini mustahkamlash hamda sun’iy intellekt texnologiyalaridan samarali foydalanishning istiqbolli yo‘nalishlari asoslab berildi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Bell, D. (2020). Post-industrial society. In The information society reader (pp. 86-102). Routledge.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ““Raqamli Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni, 05.10.2020 yildagi PF-6079-son. https://lex.uz/docs/-5030957

3. Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 2023-yil 22-fevral kuni soha va hududlarda raqamlashtirish jarayonini jadallashtirish masalalari yuzasidan videoselektor yig‘ilishdagi nutqi. https://digital.uz/oz/news/view/973

4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoni, 28.01.2022 yildagi PF-60-son. https://lex.uz/uz/docs/-5841063

5. Castells, M. (2011). The rise of the network society. John wiley & sons.

6. Abdullayeva, B. S., Ro‘ziyev, Y. Z., & Ismoilova, K. V. (2024). Mediasavodxonlik va axborot madaniyati. Darslik. Toshkent.«Donishmand ziyosi.–2024.

7. Xudayberganov, D. T. (2025). HUDUDIY BOZOR TUZILMASI VA UNI ISLOH QILISH XUSUSIYATLARI. Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting, 5(03), 23-27.

8. Musayevich, S. A. (2025). INTERNETDAGI TEZKOR MULOQOT VOSITALARI. Ustozlar uchun, 85(2), 50-56.

9. Горюхин, И. С. информационный рынок / И. С. Горюхин, А. Я. Рябина // Международная научно-техническая конференция молодых ученых, Белгород, 25–27 мая 2020 года. – Белгород: Белгородский государственный технологический университет им. В.Г. Шухова, 2020. – С. 5185-5189. – EDN AEVHRX.

10. Тагаров, Б. Ж. (2018). Особенности глобального рынка информационных товаров. Российское предпринимательство, 19(5), 1425-1436.

11. Алексеев, М. А., & Лихутин, П. Н. (2017). Методологические аспекты исследования информационного пространства финансового рынка. Вестник Самарского государственного экономического университета, (5), 65-74.

12. Bergemann, D., & Bonatti, A. (2019). Markets for information: An introduction. Annual Review of Economics, 11(1), 85-107.

13. Rahaman, N., Weiss, M., Wüthrich, M., Bengio, Y., Li, L. E., Pal, C., & Schölkopf, B. (2024). Language models can reduce asymmetry in information markets. arXiv preprint arXiv:2403.14443.

14. Goldstein, I. (2023). Information in financial markets and its real effects. Review of Finance, 27(1), 1-32.

15. Watson, F., & Wu, Y. (2022). The impact of online reviews on the information flows and outcomes of marketing systems. Journal of Macromarketing, 42(1), 146-164.

16. Lotfi, I., Niyato, D., Sun, S., Kim, D. I., & Shen, X. (2023). Semantic information marketing in the metaverse: A learning-based contract theory framework. IEEE Journal on Selected Areas in Communications, 42(3), 710-723.

17. Yu, F. (2021). Two Essays in Dynamic Learning Under Information Asymmetry (Doctoral dissertation, University of Minnesota).

Published

2026-05-21

Iqtiboslik olish

Ismanov, I., & Abdusalomova, Z. (2026). OʻZBEKISTON AXBOROT BOZORINING TUZILISHI VA BOZOR MUVOZANATI. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 18(B), 5–9. https://doi.org/10.54613/ku.v18iB.1654
Loading...