BO‘LAJAK MUTAXASISLARNING MANTIQIY FIKRLASH QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISH DOLZARB PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1643Keywords:
mantiqiy fikrlash, bo‘lajak mutaxassis, pedagogik muammo, tanqidiy tafakkur, interfaol metodlar, muammoli ta’lim, pedagogik texnologiyalar, kasbiy kompetensiyaAbstract
Mazkur maqolada bo‘lajak mutaxassislarning mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish masalasi dolzarb pedagogik muammo sifatida ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida pedagogika, psixologiya hamda ta’lim texnologiyalariga oid mahalliy va xorijiy ilmiy adabiyotlar o‘rganilib, mantiqiy fikrlashning shaxs kamoloti va kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi o‘rni yoritilgan. Adabiyotlar tahlili asosida olimlarning mantiqiy tafakkur, tanqidiy fikrlash, mustaqil qaror qabul qilish va muammoli ta’limga oid qarashlari umumlashtirilgan. Shuningdek, zamonaviy pedagogik texnologiyalar, interfaol metodlar hamda muammoli ta’lim yondashuvlarining talabalar mantiqiy fikrlashini rivojlantirishdagi samaradorligi ilmiy manbalar asosida asoslab berilgan. Maqolada ta’lim jarayonida uchrayotgan mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ham tahlil qilinib, bo‘lajak mutaxassislarning intellektual salohiyatini oshirishga qaratilgan pedagogik tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqolada bo‘lajak mutaxassislarning mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari yoritilib, mazkur jarayonning shaxsning intellektual salohiyati, kasbiy kompetensiyasi va mustaqil qaror qabul qilish faoliyatidagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqotda mantiqiy fikrlashning psixologik-pedagogik mohiyati, uning tarkibiy komponentlari hamda zamonaviy ta’lim muhitida shakllanish omillari ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, bo‘lajak mutaxassislarda tanqidiy va analitik tafakkurni rivojlantirishda muammoli ta’lim, kompetensiyaviy yondashuv, interfaol metodlar va refleksiv faoliyatning pedagogik imkoniyatlari asoslab berilgan. Tadqiqot natijasida mantiqiy fikrlashni rivojlantirishga xizmat qiluvchi didaktik shart-sharoitlar hamda pedagogik mexanizmlar tizimlashtirilgan va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida: PF-5847-son Farmon, 2019-yil 8-oktabr. // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/docs/4545884
2. Camacho H., Christiansen E. Teaching Critical Thinking Within an Institutionalised Problem Based Learning Paradigm. Journal of Problem Based Learning in Higher Education, 2018. – P. 46.
3. Djurayеv R.Х.va boshqalar. Pеdagogіk atamalar lug‘atі. – Toshkеnt: “Fan” nashrіyotі, 2008-y. – 198 b.
4. Ушинский К.Д. Родное слово. Год 3-й. Руководство к преподаванию по «Родному слову» // Собрание сочинений: в 11 т. Т. 7. М.–Л.: Изд-во Академии педагогических наук РСФСР, 1949. С. 250, 332–333.
5. Davies, M., Barnett, R. (eds.). The Palgrave Handbook of Critical Thinking in Higher Education. New York: Palgrave Macmillan, 2015.
6. Рубинштейн С.Л. Основы общей психологии. – СПб.: Питер, 1999. – C. 317.
7. Кулюткин Ю.Н. Ценностные ориентиры и когнитивные структуры в деятельности учителя. – Самара: СГПУ, 2002. – C. 274.
8. Немов Р.С. Психология: Учебник для студентов высших педагоги-ческих учебных заведений: В 3 кн. — Кн.1: Общие основы психологии. – М.: ВЛАДОС, 2000. – C. 232.
9. Маланов, С.В. Психологические механизмы мышления человека: мышление в науке и учебной деятельности. – М.: НПО «МОДЭК», 2004. – C.34.
10. Михайлова Н.Н. Развитие логического мышления учащихся в условиях информатизации образования // Ученые записки. Электронный научный журнал Курского государственного университета. – 2006. –C.10.
11. Огерчук, Л.Ю. Изучение "Технологии" как средство развития логического мышления младших школьников [Текст]: дис.канд.пед.наук : 13.00.02:защищена 15.03.1998: утв.24.06.1998/ Л.Ю.Огерчук. – М.: КДУ (МГУ им. М. В. Ломоносова), 1998. – 190 с.(-C.39.)
12. Daniyarova K.A. O‘quvchilarda mantiqiy fikrlashni xalq og‘zaki ijodi vositasida rivojlantirish (ingliz tili darslari misolida): Ped. fan. fal.dok(PhD). …dis. avtoref. – Samarqand: 2025. – 60 b.
13. Toshpulatova Sh.O. Kompetensiyaviy yondashuv asosida bo‘lajak fizika o‘qituvchilarining mantiqiy fikrlashini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish: Ped. fan.dok(DSc). …dis. avtoref. – Toshkent: 2026. – 70 b.
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.