LAYLO XONIM HAMID AFANDI QIZI ADABIY MEROSI

LAYLO XONIM HAMID AFANDI QIZI ADABIY MEROSI

Authors

  • Farzona Abduqaxxorova Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti magistranti

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1614

Keywords:

Muhammad Rahimxon, adabiy muhit, devon, nusxa, “Basmala”, janr, g‘azal, mustazod

Abstract

Ushbu maqolada hozirgi kunda matnshunoslik sohasida olib borilayotgan tadqiqotlardan biri haqida so‘z yuritiladi. Laylo xonim Hamid Afandi qizi hayoti va ijodiy faoliyati haqidagi izlanishlarning bir qismi o‘rganildi va ma’lum bir natijalar olindi. Uning hozirgi kunda Abu Rayxon Beruniy nomidagi qo‘lyozmalar institutida saqlanayotgan ikki devoni aniqlandi. Bu devonlar Xorazm adabiy muhiti bilan bog‘liqligi, Muhammad Rahimxon davrida ko‘chirilgan nusxalar ekanligi aniqlandi. Devondagi she’rlar tasnifi qisqacha berildi. Mazkur tadqiqot Laylo xonim Hamid Afandi qizining adabiy merosini matnshunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilishga qaratilgan bo‘lib, unda shoira devonlarining qo‘lyozma nusxalari, ularning yaratilish davri, tarkibi va janriy xususiyatlari ilmiy asosda o‘rganiladi. Tadqiqot natijasida Laylo ijodining Xorazm adabiy muhitidagi o‘rni, uning boshqa shoirlar bilan adabiy aloqalari hamda devon tuzish an’analari bilan bog‘liqligi yoritib beriladi. Shuningdek, qo‘lyozmalarning paleografik va kodikologik jihatlari ham qisqacha tavsiflanib, ularning ilmiy va madaniy ahamiyati asoslab beriladi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Begali Qosimov B. Milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyoti. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2016. – 320 b.

2. O‘zbek adabiyoti tarixi (5-jild). – Toshkent: Fan, 2018. – 560 b.

3. Matnshunoslik asoslari / tahrir hay’ati: Sh. Sirojiddinov. – Toshkent: Akademnashr, 2019. – 288 b.

4. Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharq qo‘lyozmalari instituti. Qo‘lyozmalar tavsifi katalogi. – Toshkent: Fan, 2020. – 400 b.

5. Naim Karimov N. XX asr o‘zbek adabiyoti tarixi. – Toshkent: Akademnashr, 2021. – 512 b.

6. Adabiyotshunoslikka kirish / mualliflar jamoasi. – Toshkent: Universitet nashriyoti, 2020. – 256 b.

7. Ahmad Tabibiy. Majmuatush-shuaroyi Feruzshohiy (nashrga tayyorlovchi: zamonaviy tadqiqotchilar). – Toshkent: Fan, 2019. – 350 b.

8. Bayoniy. Shajarayi Xorazmshohiy. – Toshkent: Akademnashr, 2021. – 280 b.

9. Komil Xorazmiy. Devon. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2018. – 240 b.

10. “Xorazm adabiy muhiti va devonchilik an’analari” // O‘zbek tili va adabiyoti jurnali. – Toshkent, 2022. – №3. – B. 45–52.

11. “Matnshunoslikda qo‘lyozma manbalarni o‘rganish masalalari” // Filologiya masalalari. – Toshkent, 2023. – №1. – B. 78–85.

12. www.ziyonet.uz

13. www.wikipedia.uz

Published

2026-04-17

Iqtiboslik olish

Abduqaxxorova, F. (2026). LAYLO XONIM HAMID AFANDI QIZI ADABIY MEROSI. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 18, 176–178. https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1614
Loading...