SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI FIZIKA TA’LIMIGA INTEGRATSIYALASHNING O‘QUV SAMARADORLIGIGA TA’SIRI: EKSPERIMENTAL TADQIQOT
DOI:
https://doi.org/10.54613/ku.v18i.1592Keywords:
sun’iy intellekt, fizika fani, o‘qitish metodikasi, raqamli ta’lim, umumta’lim maktabi, interaktiv ta’lim, o‘quv samaradorligiAbstract
Ushbu tadqiqotda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining fizika ta’limiga integratsiyalashuvi va uning o‘quv samaradorligiga ta’siri eksperimental yondashuv asosida chuqur o‘rganildi. Tadqiqot jarayonida PhET interaktiv simulyatsiyalari, ChatGPT sun’iy intellekt yordamchisi hamda Labster virtual laboratoriya platformalari ta’lim jarayoniga integratsiya qilinib, ularning an’anaviy o‘qitish usullari bilan solishtirma tahlili amalga oshirildi. Eksperiment 58 nafar oliy ta’lim talabasi ishtirokida o‘tkazilib, ular tajriba va nazorat guruhlariga ajratildi. Tadqiqot 4 hafta davomida tashkil etildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, SI asosida tashkil etilgan o‘qitish modeli talabalarning fizika faniga oid konseptual tushunchalarni o‘zlashtirish darajasini sezilarli darajada oshirdi. Shuningdek, ularning mustaqil ishlash ko‘nikmalari, mantiqiy fikrlash darajasi, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish qobiliyati hamda o‘quv motivatsiyasi an’anaviy usullarga nisbatan ancha yuqori bo‘ldi. Statistik tahlil natijalari (t-test va ANOVA) farqlarning ishonchli ekanligini tasdiqladi (p < 0.01). Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt texnologiyalarining fizika ta’limida samarali pedagogik vosita ekanligini ko‘rsatadi. Biroq ularni muvaffaqiyatli joriy etish uchun o‘qituvchilarning raqamli kompetensiyasini oshirish, infratuzilmani rivojlantirish hamda metodik yondashuvlarni yangilash zarurligi ta’kidlanadi. SI texnologiyalari o‘qituvchini almashtiruvchi emas, balki uni qo‘llab-quvvatlovchi, ta’lim sifatini oshiruvchi strategik vosita sifatida xizmat qilishi lozim.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 14.10.2024 yildagi PQ-358-sonli qarori – Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilgacha rivojlantirish strategiyasi. https://www.lex.uz/docs/-7158604
2. UNESCO (2021). AI and Education: Guidance for Policy-makers – SI texnologiyalarining ta’limdagi roli bo‘yicha yo‘riqnoma. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000376709
3. OECD (2020). The Future of Education and Skills: AI and Learning – SI va ta’limning kelajagi haqida hisobot. https://www.oecd.org/education/2030-project/
4. Brown, T. (2022). Artificial Intelligence in STEM Classrooms. Springer. – SI texnologiyalarining STEM ta’limidagi qo‘llanilishi. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-93547-4
5. PhET Interactive Simulations – Kolorado universitetining interaktiv simulyatsiyalari. https://phet.colorado.edu
6. Labster Virtual Labs – Virtual laboratoriyalar platformasi. https://www.labster.com/
7. Khalif, M. A., Saputri, A. A., Juwanda, K. A., & Fatimatuzzahro, V. (2024). AI Adoption for Teaching and Learning of Physics. – Fizika ta’limida SI texnologiyalarining qo‘llanilishi. https://www.researchgate.net/publication/366999966_AI_Adoption_for_Teaching_and_Learning_of_Physics
8. “Xalq ta’limi” ilmiy-metodik jurnali, 2024-yil, 2-son – O‘zbekiston maktablarida SI integratsiyasi holati. https://pubedu.uz/wp-content/uploads/2024/05/Xalq-talimi-2024-yil-2-son-1111-Muxayyo-opa-3.pdf
9. IBM SPSS Statistics (v.26) – Statistik tahlil dasturi. https://www.ibm.com/products/spss-statistics
10. Karimova, N. (2024). O‘zbekiston maktablarida SI integratsiyasi holati. Ilm-fan jurnali, 2(11), 55-60
Downloads
Published
Iqtiboslik olish
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.