AMIRIY HAYOTI VA  IJODIY FAOLIYATINING TURKIYADA O‘RGANILISHI

Dilzodaxon Abdurazzaqova

doi:10.54613/ku.v17i.1350

AMIRIY HAYOTI VA IJODIY FAOLIYATINING TURKIYADA O‘RGANILISHI

Authors

Dilzodaxon Abdurazzaqova UrDU Adabiyotshunoslik: o‘zbek adabiyoti mutaxassisligi 1-bosqich magistranti

DOI:

https://doi.org/10.54613/ku.v17i.1350

Keywords:

Amiriy, o‘zbek, Qo‘qon, turk, Aslan, Ertaylan, Tanch, Shen, muhit, devon, dunyoqarash, badiiy ijod, musammat, matniy, g‘azal, olim, maqola, badiiy, kirish, o‘rganilish, adabiy, tadqiq, tuyuq

Abstract

Mazkur maqolada Qo‘qon adabiy muhiti rahbari shoh va shoir Sayyid Muhammad Umarxon Amiriy hayoti va ijodining Turkiya Respublikasi olimlari tomonidan o‘rganilishi, chop ettirilgan maqolalari, ilmiy izlanishlari tadqiq etilgan. Turk olimlarining ilmiy ishlarida aks etgan fikrlarga munosabat bildirishga harakat qilingan.

Tadqiqotda Amiriy shaxsiyati va adabiy merosiga oid turk olimlari tomonidan olib borilgan ilmiy izlanishlar, tadqiqot ishlari, monografiyalar va maqolalar tizimli ravishda ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, Amiriy ijodining Turkiyada o‘rganilish bosqichlari, asosiy yo‘nalishlari va metodologik yondashuvlari aniqlanadi.

Maqolada turkiy adabiyotshunoslik doirasida Amiriy ijodiga bo‘lgan ilmiy qiziqishning shakllanishi, uning asarlarining nashr etilishi, tarjima qilinishi va tahlil qilinishi jarayoni yoritiladi. Amiriy ijodining badiiy-estetik xususiyatlari, g‘oyaviy mazmuni va mumtoz turkiy adabiyotdagi o‘rni turk adabiyotshunoslari qarashlari asosida baholanadi. Tadqiqot natijalari Amiriy merosining xalqaro miqyosda, xususan Turkiyada o‘rganilishi o‘zbek va turk adabiy aloqalarini mustahkamlashda muhim ilmiy ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. Mazkur maqola mumtoz adabiyotshunoslik, qiyosiy adabiyotshunoslik hamda turkiy xalqlar adabiy merosini o‘rganish bilan shug‘ullanuvchi tadqiqotchilar uchun ilmiy manba bo‘lib xizmat qiladi.

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Sadriddin Ayniy. Namunai adabiyoti tojik. – Dushanbe: Adib, 2010.

2. Qobilova Z. Amiriy va uning adabiy faoliyati: Filol.fan.nomz. ... diss. – Toshkent, 2007

3. Qobilova Z. Badiiy ijodda ta’sir va izdoshlik masalalari (Amiriy she’riyati misolida). Filol.fan.d-ri. (DSc) diss... – Toshkent, 2021.

4. Qobilova Z. Oltin beshikda ulg‘aygan siymo. // Tafakkur jurnali // - 2021, 3-son. 90-97-betlar.

5. Üzeyir Aslan. Han Şair Emiri'nin Musammatları. // Modern Türklük Araştırmaları Dergisi // - 2011, Sayı 1.

6. Mustafa Tanç. Son dönem Çağatay Türkçesi ve Ömer Han. // Türk dünyası Dil ve edebiyat dergisi // - 2003, Sayı 15.

7. Hüseyin Şen. Ömer Han dönemi Hokand hanlığı (1809-1822). // Genel Türk tarihi araştırmaları dergisi // -2021, Sayı5.

8. Hüseyin Şen. Muntahab at-tevarih ve 19. Yüzyıl Türkistan tarihi açısından önemi. // Türk dünyası araştırmaları // -2018, Sayı 237.

9. Boltabayev S. Emir Ömer Han'ın Sultan II. Mahmuda gönderdiği Muhabbetname mecmuası hakkında. // Türk kültürü ve Hacı Bektaş Veli araştırma dergisi // -2021, Sayı 98.

10. https://internationaljournals.co.in/index.php/giirj/article/view/3112

11. https://n.ziyouz.com/portal-haqida/xarita/matbuot/jadid-matbuoti/vadud-mahmud-bu-kungi-she-rlarimiz-va-san-atkorlarimiz-1925

12. https://kh-davron.uz/kutubxona/alisher-navoiy/navoiy-va-bugungi-avlod-navoiyshunos-olim-aftondil-erkinov-bilan-suhbat.html