SMART-TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA TURISTIK INFRATUZILMA BOSHQARUVI

Authors
  • Muxlisa Аkromova

    Turizmni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti doktoranti

Keywords:
Array
Abstract

Ushbu maqolada smart-texnologiyalarni turistik infratuzilma boshqaruvi jarayonlariga joriy etishning nazariy asoslari, mexanizmlari va iqtisodiy samaradorligi tahlil qilinadi. Raqamli bronlash, IoT monitoring tizimlari, aqlli transport, raqamli marketing, virtual va qo‘shimcha reallik texnologiyalari kabi innovatsion yechimlarning turizm xizmatlari sifatiga, turistlar oqimi dinamikasiga va hududiy iqtisodiy rivojlanishga ta’siri empirik ma’lumotlar asosida baholangan. Korrelyatsion–regression tahlil natijalari smart-infratuzilmani joriy etish turizm xizmatlari hajmini oshirish, boshqaruv jarayonlarini optimallashtirish va turistlar tajribasini yaxshilashda muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi. Maqolada smart-turizm modelini O‘zbekiston sharoitida joriy etishning ustuvor yo‘nalishlari ham yoritilgan. O‘zbekiston sharoitidagi amaliy imkoniyatlari tahlil etiladi. Smart-turizm konsepsiyasining shakllanishida sun’iy intellekt, IoT, Big Data, GIS, mobil ilovalar, VR/AR kabi texnologiyalarning servis jarayonlarini avtomatlashtirish, real vaqt monitoringini ta’minlash va turistlarga shaxsga yo‘naltirilgan xizmatlar ko‘rsatishdagi roli ochib beriladi. Adabiyotlar tahlili UNWTO, OECD, WTTC hamda Yevropa Ittifoqining Smart Tourism Initiatives tajribalariga tayangan holda smart-destinatsiyalarni boshqarishning zamonaviy yondashuvlarini yoritadi.

References

1. Gretzel U., Sigala M., Xiang Z., Koo C. Smart tourism: Foundations and developments. Electronic Markets. – 2015. – Vol. 25(3). – P. 179–188.

2. UNWTO. Artificial Intelligence for Tourism: Challenges and Opportunities. – Madrid: World Tourism Organization, 2023. – 62 p.

3. OECD. Digital Transformation in Tourism. – Paris: OECD Publishing, 2020. – 215 p.

4. World Travel & Tourism Council (WTTC). Travel & Tourism Economic Impact Report 2023. – London: WTTC Publications, 2023. – 54 p.

5. European Commission. Smart Tourism Destinations Report. – Brussels: EC Publications, 2020. – 48 p.

6. Kim H., Park J. Smart tourism city development: IoT-based urban innovation. Journal of Destination Marketing & Management. – 2020. – Vol. 18. – P. 100–112.

7. Henderson J.C. Smart technologies and tourism innovation in Asian megacities. – Singapore: McGraw-Hill, 2018. – 274 p.

8. Werthner H., Koo C. Big Data in tourism: Management and applications. Tourism Management. – 2017. – Vol. 63. – P. 351–362.

9. Aleksandrova A.Yu. Tsifrovaya transformatsiya v turizme. – Moskva: KNORUS, 2022. – 238 s.

10. Kvartalnov V.A. Turizm: teoriya i praktika. – Moskva: Finansy i Statistika, 2014. – 512 s.

11. Umnyashova D.A. Tsifrovoy marketing v industrii turizma. – Moskva: RUDN, 2021. – 190 s.

12. Mironenko N.S., Zorin I.V. Geografiya turizma. – Moskva: Finansy i Statistika, 2015. – 412 s.

Published
2025-11-10
Section
Maqolalar
License

Copyright (c) 2025 QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

How to Cite

SMART-TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA TURISTIK INFRATUZILMA BOSHQARUVI. (2025). QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 16, 132-134. https://doi.org/10.54613/ku.v16i.1322